تپه باستانی مارلیک

پست شده به وسیله : مدیر سایت/ 115 0
تپه باستانی مارلیک

تپه مارلیک یا همان چراغعلی تپه یک محوطه باستانی در کرانه شرقی سفیدرود و در دره “گوهر رود” در روستای بسیار زیبای “نصفی” شهرستان رودبار گیلان است. تپه مارلیک بقایای به جای مانده از تمدن باستانی متعلق به دست کم ۳۰۰۰ سال پیش است. پژوهشگران گمان می‌برند که این تپه آرامگاه خصوصی فرمانروایان و شاهزادگان مردمان این تمدن بوده ‌است.
آثار کشف‌شده از این تپه‎‌ها جزو معروف‌ترین آثار تاریخی ایران هستند که در موزه‌های آمریکا و فرانسه و … نگهداری می‎شوند. یکی از نمادهای به‌کاررفته روی اشیای کشف‌شده در این تپه‌ها در دوران پهلوی روی اسکناس‌ها چاپ می‌شد.

اشیایی کشف شده در تپه مارلیک ؛ نوازندگان مارلیک، موزه رزکرس مصر، سان خوزه، کالیفرنیا.

پژوهشگران بر این باورند که آثار باستانی این منطقه متعلق به فرمانروایانی است که در اواخر هزاره دوم و آغاز هزاره اول پیش از میلاد بر این ناحیه حکومت می‌کردند. مردمان این تمدن مردگان خود را بنا بر آیین خود و همراه با اشیا ارزشمند به خاک می‌سپردند. در این تپه ۲۵ آرامگاه وجود دارد. در این گورستان اموات با لباس دفن می‌شده‌اند. گورها مستطیل شکل هستند. سقف و پوشش گورها از چوب است و در طی سالیان این چوب‌ها پوسیده‌شده‌اند و بر روی گورها ریخته‌اند.

اشیایی کشف شده در تپه مارلیک ؛گلدان حیوان شکل، موزه ملی هنرهای شرقی، رم

از درون گورها انواع قمه سر تیرها، گرز و سپر و سایر آلات قتاله، ماکت‌های لوازم کشاورزی، مجسمه‌هایی از زن و مرد، انواع حیوانات برنزی و سفالین و آثار منحصر به فرد زرین در این گورها قرار داده شده بودند. طرح‌های باقی مانده از آثار این قوم نشان می‌دهد که آنها مردمی جنگاور و گله‌دار بودند که به مرور زمان در این منطقه به کشاورزی پرداختند و در عین حال مذهبی نیز بوده‌اند. در همه آرامگاه‌ها اشیایی مانند ظروف سفالین، دکمه‌های تزئینی، انواع سرگرز، پیکان، جام‌های چینی، طلا، نقره و مفرغ، خنجر، شمشیر، مجسمه‌های برنزی و سفالی، سرنیزه و کلاه‌خود و… پیدا شده ‌است. پارچه‌های به دست آماده نیز خبر از وجود بافندگی در هزاران سال پیش در ایران می‌دهند. همچنین در کاوشگری‌ها آثار ساختمان چهاردیواری پدیدار شد که در حدود ۳۰ متر مساحت داشت و به نظر می‌آمد آرامگاه یا معبد باشد. گفته می‌شود که جام‌های شیشه‌ای در این محوطه از اولین نمونه‌های صنعت شیشه‌سازی بشر است.

جام سیمین با حاشیه زینتی گوسفند، قرن ۱۴ تا ۱۱ پیش از میلاد. محل کشف گورستان تپه مارلیک، موزه لوور

تاریخچه
تپه مارلیک تا سال‌های دهه ۱۳۴۰ تمدنی ناشناخته بود. در طول سال‌های ۱۳۲۰-۱۳۳۰ دامنه‌های البرز جولانگاه قاچاقچیانی بود که اشیا به دست آمده از دره گوهررود را در بازارهای عتیقه به فروش می‌رساندند. در سال ۱۳۴۰بود که دره گوهر رود توسط یک گروه باستان‌شناس ایرانی به سرپرستی دکتر عزت‌الله نگهبان کاوش شد که منجر به پیدایش 53 آرامگاه به طور منظم و پراکنده در سطح تپه گردید در این دشت تپه‌های باستانی زیادی وجود دارند که ۵ تپه مارلیک، زینب بیجار، دور بیجار، پیلاقلعه و جازم کول از همه مهمتر هستند.

وجه تسمیه تپه مارلیک :
گروهی از پژوهشگران نام مارلیک را برگرفته از واژگان گیلکی “مار” و “لیک” (سوراخ) می‌ دانند و دلیل این نام گذاری را انبوه مارهایی که در گذشته در آن زندگی‌ می کردند می ‌دانند. گروهی دیگر مارلیک را برگرفته از نام قوم آمارد می شمارند. آنها مارلیک را ساخته شده از دو واژه “مارد” (اشاره به آماردها) و “لیک” (قوم) می‌ دانند. اگر این نظریه درست باشد این تمدن به مردم آمارد تعلق دارد.

از معروفترین آثار به دست آمده در مارلیک جام گاوسر مارلیک، فنجان طلای عقاب، جام طلای سیمرغ اساطیری و گاو بالدار، جام طلای گاو و اسب، ساغر زندگی مارلیک هستند همچنین، مهری است که روی آن خط میخی حک شده است و یا مهر دیگری که مجلس شکار را نشان می دهد. به گفته باستان شناسان قدمت آنها به بیش از سه هزار سال می رسد. نمونه بی بدیل این کاوش ها جام مارلیک است که از زر ناب است و ارتفاع آن به 18 سانتی متر می رسد. ارتفاع نقش برجسته های جام تا دو سانتی متر می رسد که نشان دهنده مهارت استاد کاری است که با ضربات چکش آن را آفریده است. نقش وسط جام درخت زندگی است و در دو سوی درخت دو گاو بالدار دیده می شود که در حال بالا رفتن از درخت هستند. نمایش بدن حیوان به حالت نیم رخ و نمایش سر آنها از روبه رو، از ویژگی های هنر ایرانی است و هویت ایرانی سازنده اش را نشان می دهد.
برخی از این اشیاء باستانی در موزه های بزرگ فرانسه، آمریکا و ایران قرار دارند.

مسیر دسترسی به تپه مارلیک

تهران – گیلان – رودبار – رستم آباد :

برای رسیدن به تپه مارلیک از روستای جوبن و گنجه عبور می کنیم جاده ای که پس از عبور از پل قرار دارد به روستای دولت آباد معروف است که نهایتا به روستای نصفی می رسیم در مسیر تپه مارلیک چشمه ای قرار دارد، برای رفتن به مارلیک بعد از رسیدن به روستا از باغ زیتون یک ربع الی بیست دقیقه پیاده روی دارد که از تپه جازم کول تا تپه چراغعلی تپه (مارلیک) می باشد تپه مارلیک در ارتفاع 358 متری قرار دارد که از هیچ گونه امکانات رفاهی برخوردار نمی باشد. درحال حاضر تپه به حال خود رها شده است و عملیات حفاری یا اکتشاف در آن انجام نمی گیرد.

نقشه گوگل برای دسترسی به تپه باستانی مارلیک

https://www.google.com/maps/place/Nesfi,+Gilan+Province,+Iran/@36.8429812,49.5023138,7685m/data=!3m1!1e3!4m13!1m7!3m6!1s0x3ff50fb1d6effb2b:0x1cbca27a70f25b0!2sNesfi,+Gilan+Province,+Iran!3b1!8m2!3d36.8457927!4d49.501278!3m4!1s0x3ff50fb1d6effb2b:0x1cbca27a70f25b0!8m2!3d36.8457927!4d49.501278